Bizantyńsko-ruskie malowidła fundacji pierwszych Jagiellonów (2014/15)

Sylabus

Sylabus

Wymagania wstępne

Brak

Cele

Cele Celem wykładu jest zapoznanie słuchaczy z problematyką fundacji Władysława II Jagiełły i Kazimierza IV Jagiellończyka realizowanych przez prawosławne zespoły malarskie. Uczestnicy kursu zapoznają się zarówno z istniejącymi zespołami malowideł ortodoksyjnych w gotyckich kościołach Polski, jak i z malowidłami zachowanymi tylko fragmentarycznie (kaplica Mansjonarzy w katedrze wawelskiej) oraz znanymi tylko ze źródeł. Szczególny nacisk został położony na okoliczności historyczne powstania fundacji oraz na formy dostosowania programu malarskiego do dogmatów teologii Kościoła Zachodniego.

Treści kształcenia

T.1 - Treści merytoryczne (pełny opis przedmiotu) Historyczne implikacje ortodoksyjnych fundacji jagiellońskich
T.2 - Chronologiczny przegląd zachowanych i znanych jedynie ze źródeł ortodoksyjnych fundacji Jagiełły i Kazimierza Jagiellończyka
T.3 - Pochodzenie artystów wykonujących zamówienia królewskie
T.4 - Rekonstrukcja programu malarskiego w zachowanych zespołach fresków jagiellońskich
T.5 - Problemy technologiczne i stylowe malowideł bizantyńsko-ruskich na tle malarstwa gotyckiego w Polsce Jagiellońskiej
T.6 - Ortodoksyjne fundacje jagiellońskie w historiografii i w badaniach historyków sztuki

Efekty kształcenia

WIEDZA
W_1 Słuchacz w wyniku zaliczenia kursu zna terminologię oraz podstawowe problemy związane z malarstwem bizantyńsko-ruskim epoki jagiellońskiej
W_2 Słuchacz umie posługiwać się metodologią z zakresu sztuki bizantyńskiej oraz rozumie znaczenie źródeł pisanych w jej odczytywaniu.
W_3 Słuchacz ma świadomość zmieniającego się w ujęciu historycznym znaczenia fundacji jagiellońskich dla historii sztuki polskiej.

Metody dydaktyczne

M.1 Wykład
M.2 Prezentacja multimedialna

Sposoby sprawdzania i warunki zaliczenia

Zaliczenie.
Obecność i aktywność na zajęciach (maksymalna liczba nieobecności wynosi 2x w ciągu semestru).

Lektury podstawowe

Różycka - Bryzek A., Bizantyńsko - ruskie malowidła w kaplicy zamku lubelskiego, Warszawa, 1983 (zob. też Freski bizantyńsko-ruskie fundacji Jagiełły w kaplicy zamku lubelskiego, Lublin 2000).
Różycka-Bryzek A., Bizantyńsko - ruskie malowidła w Polsce wczesnojagiellońskiej: problem przystosowań na gruncie kultury łacińskiej, [w:] "Polska - Ukraina 1000 lat sąsiedztwa", t. 2., Przemyśl, 1994, s. 307 - 326.
Różycka-Bryzek A., Bizantyńsko - słowiańskie malowidła w gotyckich kościołach Polski pierwszych Jagiellonów, [w:] "Dzieje Lubelszczyzny", t. VI, cz. 3. Kultura artystyczna, Lublin, 1992.
Różycka-Bryzek A., Polish Medieval Art in Relation to Byzantium and Rus’, "Nuovi studi storici" 17 (1992), Le origini e lo sviluppo della cristiana slavo - bizantina, s. 355 - 375.
Różycka-Bryzek A. Bizantyńsko - ruskie malowidła ścienne w kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu, "Studia do dziejów Wawelu", 3 (1968), s. 175 - 293.
Różycka-Bryzek A., Bizantyńjsko-ruskie malowidła ścienne w kolegiacie wiślickiej, „Foliae Historiae Artium” 2 (1965), s. 47-81.
Różycka-Bryzek A., Niezachowane malowidła "graeco opere" z czasów Władysława Jagiełły, "Analecta Cracoviensia", 19 (1987), s. 295-318.
Różycka-Bryzek A., Cykl maryjny we freskach "graeco opere" fundacji Władysława Jagiełły w katedrze sandomierskiej, "Modus" 7 (2006), s. 33-52.
Różycka Bryzek A., Malowidła ścienne bizantyńsko-ruskie, [w:] "Malarstwo gotyckie w Polsce" red. A.S. Labuda, K. Secomska, Warszawa 2004, t. 1, s. 155-184.
Grotowski P., Dwie nieznane sceny w prezbiterium kolegiaty wiślickiej, [w:] " Ars Graeca - Ars Latina. Studia dedykowane Profesor Annie Różyckiej Bryzek", Kraków 2001, s. 145-154.
Grotowski P. Ł., On the margins of meaning: some remarks on gesture as depicted in the Orthodox frescoes of Roman Catholic churches in Poland, "Biuletyn Historii Sztuki", 70 (2008), s. 163-176.

Lektury uzupełniające

Filipowicz-Osieczkowska C. La <> et les relations d’ art entre la France et la Pologne, Paris 1939.
Stawicki S., Przyczynki do historii ściennych malowideł bizantyńsko - ruskich w Polsce. Technika i konserwacja. Ochrona zabytków, 1994 nr 1.
Rudniewski P., Samborski M., Problemy związane z pracami konserwatorskimi przy kaplicy św. Trójcy na zamku w Lublinie, "Ochrona Zabytków", 21 (1968), s. 15 - 26.
Walicki M., Malowidła ścienne kościoła św. Trójcy na zamku w Lublinie (1418), [w:] "Studia do dziejów sztuki w Polsce", t. 3, Warszawa 1930, s. 1-90.
Walicki M., Polichromia kościoła św. Trójcy na zamku w Lublinie, "Ochrona Zabytków", 7 (1954), s. 183 - 8.
Różycka-Bryzek A., Obraz Czuwającego Emmanuela w malowidłach Kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu, "Modus" 7 (2006), s. 53-58
Рогов А. И., Русь и Полша в их култьурном общении в XIV - начале XV в., [w:] "Польша и Русь", Москва,1974, ss. 276 - 288.
Рогов А. И., Проблема русско - византийских фресок в Польше в свете культурных связей восточных славян с балканскими странами., [w:] Доклвды и сообщеня делегвции III Междунвродный съезд по изучению стран Юго - Восточной Европы (Бухарестб 4-10 сентября 1974)", Москва,1974, ss. 1 - 14.
Лoгвин Г. Н., Монментальний живопис XIV - першой половини XVІІ століття, [w:] "Історія украінського мистецтва у шести томах", tom 2. Мистецтво XIV - першої половини XVII ст. Київ, 1967.
Лoгвин Г. Н., Українсько - польскі зв’язки ХІV- XV ст., [w:] "Українське мистецтво у міжнародних звязках, Дожовстневий період", Київ, 1983.
Александрович В., Українське малярство XIII–XV ст., Студії з історії українського мистецтва, t. 1, Львів 1995.
Mamoń A., Malowidła bizantyńsko-ruskie w kaplicy Świętokrzyskiej katedry Wawelskiej : budowa technologiczna, stan zachowania i postępowanie konserwatorskie na podstawie prac prowadzonych w latach 1998-2001, "Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki" 14 (2003) nr 1-2, s. 74-85.
Mamoń A., Problemy rekonstrukcji i aranżacji malowideł ściennych w kaplicy Mariackiej przy Katedrze Wawelskiej, "Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki", 20, nr 1-4 (2009), s. 74-81..