Podstawy konserwacji zabytków – teoria i praktyka (semestr letni) (2014/15)

Sylabus

Sylabus

Wymagania wstępne

Zaliczenie przedmiotu - podstawy konserwacji zabytków: teoria i praktyka (1) lub podobnych zajęć z zakresu opieki nad zabytkami na innej uczelni.

Cele

Zapoznanie się z ewolucją podstaw teoretycznych i praktyki (od pocz. XX w. do współczesności) oraz z ogólnymi zasadami organizowania i dokumentowania prac konserwatorskich.

Treści kształcenia

T.1 - Treści merytoryczne (pełny opis przedmiotu) Pluralizm estetyczny w sztuce a negacja puryzmu i szacunek dla historycznych nawarstwień w zabytku (ok. 1900 – ok. 1939);
Ochrona zabytków a problem zniszczeń wojennych w I i II wojnie światowej;
Współczesne dylematy wobec radykalnego poszerzenia pojęcia „zabytek”
T.2 -1. Etapy postępowania konserwatorskiego od formułowania i zatwierdzania programu poprzez realizację (i ewentualne korekty w jej trakcie) po dokumentacje powykonawczą i zalecenia dotyczące użytkowania.
2. Zasady sporządzania i rodzaje dokumentacji konserwatorskich; ewidencje zabytków; dokumentacje projektowe a powykonawcze; różnorodność badań (historyczne, archeologiczne, architektoniczne, stratygraficzne tynków, inne) oraz zakresów dokumentacji (urbanistyczne, architektoniczne, dotyczące sztuki ogrodowej, sztuk plastycznych, rzemiosła artystycznego)
T.3 - Normy etyczne w postępowaniu konserwatorskim; problem kodeksu etyki zawodowej konserwatora.

Efekty kształcenia

WIEDZA
W_1 Student potrafi analizować przebieg konkretnych działań związanych z zabytkiem podejmowanych w XX w. i współcześnie; zna współczesne doktryny konserwatorskie.
W_2 Student potrafi identyfikować różnorodne rodzaje i cele dokumentacji konserwatorskich.
W_3 Student ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z zakresu ochrony dóbr kultury; potrafi scharakteryzować konkretne działania konserwatorskie pod kątem etyki zawodowej.

Metody dydaktyczne

M.1 Wykład
M.2 Prezentacja multimedialna
M.3 Zajęcia terenowe

Sposoby sprawdzania i warunki zaliczenia

Forma zaliczenia: egzamin ustny obejmujący całokształt materiału objętego wykładami w I i II semestrze, z położeniem szczególnego nacisku na problematykę ochrony zabytków w wieku XX współcześnie. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uczęszczanie na zajęcia i uzyskanie zaliczenia za I semestr

Lektury podstawowe

Małachowicz E., Konserwacja i rewaloryzacja architektury w zespołach i krajobrazie, Wrocław 1994;
Doktryny i realizacje konserwatorskie w świetle doświadczeń krakowskich ostatnich 30 lat, red. B. Krasnowolski, Kraków 2011; tamże m. in.:
- Waltoś S., O kanonach konserwacji zabytków;
- Szmygin B., Współczesna doktryna konserwatorska: stan obecny i perspektywa rozwoju;
Marconi B., Estetyka i etyka w konserwacji, „Ochrona Zabytków” 1970, nr 4;
Materiały Ogólnopolskiego Seminarium Metodologicznego poświęconego dokumentacji konserwatorskiej, „Materiały i Sprawozdania Konserwatorskie Województwa Krakowskiego”, red. Marian Kornecki, Kraków 1973; tamże:
- Pieńkowska H., Metody i formy interdyscyplinarnego i kompleksowego planowania badań konserwatorskich;
- Bogdanowski J., Współczesna metoda organizacji badań kompleksowych i ich dokumentacja w pracach konserwatorskich (główne problemy);
- Ginter H., Dokumentacja usługowych badań archeologicznych;
- Niewalda W., Dokumentacja badań architektury;
- Gadomski J., Zaleski W., Dokumentacja badań tynków i warstw malarskich. Stan i potrzeby;
- Kornecki M., O niektórych problemach i formach dokumentacji zabytków i prac konserwatorskich.

Lektury uzupełniające

Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, red. Bogusław Szmygin, Warszawa – Lublin 2009;
Czerner O., Wartość autentyzmu w zabytkach, „Ochrona Zabytków” 1974, nr 3;
Kornecki M., Granice interwencji i aranżacja konserwatorska, „Ochrona Zabytków” 1976, nr 4;
Krasnowolski B., Odnowa zabytków Krakowa. Geneza, cele, osiągnięcia, zamierzenia, Kraków 2004;
Małachowicz E., Konserwacja i rewaloryzacja architektury w zespołach i krajobrazie, Wrocław 1994;
Marconi B., O sztuce konserwacji, Warszawa 1982;
Postęp i nowoczesność w konserwacji zabytków: problemy, perspektywy, red. B. Szmygin, Lublin 2005; tamże m. in.:
- Rymaszewski B., Nowoczesność we współczesnej działalności konserwatorskiej w Polsce;
- Szmygin B., Doktryna konserwatorska a odbudowa zabytków: przykład historycznych miast;
- Witwicki M., Kryteria oceny wartości zabytkowej.
Tomaszewski A., Konserwacja i restauracja dzieł architektury i sztuki nowoczesnej, „Biuletyn Konserwatorów Dzieł Sztuki” 8, 1997, nr 2;
Zaleski W., Konserwacja dzieł sztuki w Polsce, „Ochrona Zabytków” 1982, nr 3-4;
Zasady konserwacji zabytków architektury: wybór tekstów, red. Andrzej Michałowski, Warszawa 1974.