Patrologia (2014/15)

Sylabus

Sylabus

Wymagania wstępne

Wpis na studia w seminarium duchownym

Cele

1. Zdobycie wiedzy w zakresie patrologii od czasów Soboru Nicejskiego I (325) do Soboru Nicejskiego II (787) 2. Poznanie struktury i hierarchii Kościoła starożytnego.

Treści kształcenia

Wykład obejmuje okres od przełomu konstantyńskiego na początku IV wieku, kontrowersje trynitarno-chrystologiczne (ariańską, nestoriańską, eutychiańską od Soboru Nicejskiego I w 325 aż do Soboru w Konstantynopolu w 680 roku), gzegezę szkoły antiocheńskiej, poglądy teologiczne Ojców Kapadockich (Bazyli Wielki, Grzegorz z Nazjanzu, Grzegorz z Nyssy), Cyryla Jerozolimskieg,
Grzegorza Wielkiego, Maksyma Wyznawcy, aż do sporów o kult obrazów i jego rozstrzygnięciu na Soborze w Nicei w 787, ze szczególnym uwzględnieniem dotyczącym struktury i hierarchii Kościoła. W pierwszych dekadach IV wieku ustają przęśladowania chrześcijan; Kościół wychodzi z podziemia i zyskuje poparcie cesarzy Imperium rzymskiego. Wykłady przeprowadzane są na tle rozwoju struktury i hierarchii Kościoła na Wschodzie i na Zachodzie.
T_1.Przełom konstantyński i jego konsekwencje dla życia religijnego i chrześciajństwa w IV wieku i początki ruchów monastycznych (4 godz.)
T_2. Początki kontrowersji ariańskiej, synod w Aleksandrii i Sobór Nicejski I (Wyznanie wiary i kanony)
T_3.Kontrowersja ariańska po Soborze w Nicei (325) do Soboru Konstantynopolitańskiego I (381); synody w Rzymie (340), Antiochii (341; 344/345; 363), Sardyce (343), Rimini (359), Ancyrze (358); Seleucji (359), Konstantynopolu (360) oraz Sobór Konstantynopolitanski I (381) na tle działalności Atanazego Wielkiego, Hilarego z Poitiers i Ojców Kapadockich.
T_4. Katechezy Cyryla Jerozolimskiego a archetypy moralności chrześcijańskiej
T_5. Geneza i rozwój kontrowersji nestoriańskiej i Sobór w Efezie (431)
T_6. Antiocheńska szkoła egzegetyczna ze szczególnym uwzględnieniem Teodora z Mopsuestii, Jana Chryzostoma oraz Teodoreta z Cyru (4 godz.);
T_7. Egzegeza zachodnia: Mariusz Wiktoryn, św.Hieronim, św. Ambroży, św. Augustyn (4 godz.);
T_8. Ojcowie Kapadoccy (Bazyi Wielki, Grzegorz z Nazjanzu i Grzegorz z Nyssy)
T_9.Św. Augustyn i kontrowersja pelagiańska;
T_10.Kontrowersja chrystologiczna po Soborze Efeskim, jej rozwój poprzez tzw. sobór zbójecki aż do rozstrzygnięć i nauki Soboru w Chalcedonie (451)
T_11. Maksym Wyznawca
i uścislenia chrystologiczne Soboru w Konstantynopol III (680)
T_12. Jan Damasceński, kontowersja dotycząca kultu obrazów i Sobór Nicejski II (787). W pierwszych dekadach IV wieku ustają przęśladowania chrześcijan; Kościół wychodzi z podziemia i zyskuje poparcie cesarzy Imperium rzymskiego. Wykłady, których tematy są podane poniżej, przeprowadzane są na tle rozwoju struktury i hierarchii Kościoła na Wschodzie i na Zachodzie.
1.Przełom konstantyński i jego konsekwencje dla życia religijnego i chrześciajństwa w IV wieku i początki ruchów monastycznych (4 godz.)
2. Początki kontrowersji ariańskiej, synod w Aleksandrii i Sobór Nicejski I (Wyznanie wiary i kanony)
3.Kontrowersja ariańska po Soborze w Micei (325) do Soboru Konstantynopolitańskiego I (381); synody w Rzymie (340), Antiochii (341; 344/345; 363), Sardyce (343), Rimini (359), Ancyrze (358); Seleucji (359), Konstantynopolu (360) oraz Sobór Konstantynopolitanski I (381) na tle działalności Atanazego Wielkiego, Hilarego z Poitiers i Ojców Kapadockich.
4. Katechezy Cyryla Jerozolimskiego a archetypy moralności chrześcijańskiej
5. Geneza i rozwój kontrowersji nestoriańskiej i Sobór w Efezie (431)
6. Antiocheńska szkoła egzegetyczna ze szczególnym uwzględnieniem Teodora z Mopsuestii, Jana Chryzostoma oraz Teodoreta z Cyru (4 godz.);
7. Egzegeza zachodnia: Mariusz Wiktoryn, św.Hieronim, św. Ambroży, św. Augustyn (4 godz.);
8. Ojcowie Kapadoccy (Bazyi Wielki, Grzegorz z Nazjanzu i Grzegorz z Nyssy)
9.Św. Augustyn i kontrowersja pelagiańska;
10.Kontrowersja chrystologiczna po Soborze Efeskim, jej rozwój poprzez tzw. sobór zbójecki aż do rozstrzygnięć i nauki Soboru w Chalcedonie (451)
11. Maksym Wyznawca
i uścislenia chrystologiczne Soboru w Konstantynopol III (680)
12. Jan Damasceński, kontowersja dotycząca kultu obrazów i Sobór Nicejski II (787).

Efekty kształcenia

E_1. Kompetentne i samodzielne poruszanie się studenta w zakresie przeroboonej tematyki patrystycznej. E_2. Umiejętność rozpoznawania problemów patrystycznych i definiowania ich Sitz im Leben.
E_3. Rozróżnianie poglądów ortodoksyjnych i heterodoksyjnych w zależności od czasu ich głoszenia.
E_4. Umięjętność czytania i rozumienia tekstów patrystycznych z uwzględnieniem ich czasu i jiejsca powstania.

Metody dydaktyczne

M_1. Wykład ustny z możliwością pytań ze strony studentów i dyskusji (wyłącznie na prowadzony temat)
M_2. Pokaz najważniejszych podręczników i literatury przedmiotu z krótkim omówieniem
M_3. Pokaz multimedialny (geografia miast i omawianych miejsc)(pokaz opcjonalny)

Sposoby sprawdzania i warunki zaliczenia

W_1. Zaliczenie krótkiej lektury imiennej (każdy student wybiera inną) tekstu patrystycznego z czasu objętego wykładem. Forma pisemna, jednostronicowa.
W_2. Test dotyczący kontrowersji pelagiańskiej(czas wypełnienia 10 min.).
W_3. Test z soborów od Nicei I(325) do Nicei II (787)(czas wypełnienia 15 min.).
W_3. Egzamin pisemny polegający na udzieleniu odpowiedzi na 10 pytań z zakresu wykładów i podanych lektur obowiązkowych(6 ogólnych, po dwa bardziej szczegółowe i jedno wymagajace wiedzy i umiejetności myślenia.

Lektury podstawowe

1. Baron A., Spór o Pawła, spór oczłowieka czy spór o Boga? Refleksje na marginesie kontrowersji pelagiańskiej, Kraków 1999, ŹMT 15, s. 7-116.
2. Baron A., Neoplatońska idea Boga, Kraków 2005, s. 33-69. 74-85. 197-230. 341-356.
3. Dokumenty Soborów Powszechnych, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001.
4. Padovese L., Wprowadzenie do teologii patrystycznej, tłum. A. Baron, Kraków 1994, s. 51-57. 67-72. 101-150.

Lektury uzupełniające

1. Dokumenty synodów od 50 do 381 roku, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2006.
2. Dokumenty synodów od 381 do 431 roku, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2010.
3. Dokumenty synodów od 431 do 504 roku, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2011.
4. Konstytucje apostolskie, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2007.
5. Kanony Ojców Greckich, układ i oprac. A. Baron, H. Pietras, Kraków 2009.
6. Pietras H., Początki teologii Kścioła, Kraków 2007 (w zakresie od IV wieku).